Karel | Wat is een obligatie?
donderdag, oktober 16th, 2008
Obligaties: Geld lenen aan bedrijven
Mijn vorige blog ging er over dat een gedeelte van mijn beleggingsportefeuille bestond uit High yield obligaties. Heb daar een aantal vragen over gekregen. Ik ga de komende tijd het onderwerp obligaties uitdiepen, zodat de dingen die ik bedoelde volledig duidelijk worden.
Daarom vandaag een stukje over de elementaire basis van een obligatie: Wat is een obligatie en wat beïnvloed de obligatie.
Bedrijven en overheden hebben soms geld nodig wat ze niet bezitten. Banken rekenen hoge rente percentages voor het lenen van geld. Daarom gaan grote partijen die geld nodig hebben rechtstreek naar de belegger. Zo`n lening heet een obligatie en is dagelijks verhandelbaar aan de beurs.
Veranderen prijs obligatie
Op het moment dat een obligatie wordt uitgegeven staat de looptijd en de jaarlijkse rente vast en is de beurskoers €100. Op het moment dat een obligatie wordt afgelost is de koers ook €100. Logisch, de belegger leent en krijgt netjes op het einde zijn geleende bedrag terug.
Maar er zijn twee redenen waarom tussendoor de koers van een obligatie zelden precies €100 is.
Rente
Ten eerste de rente. Een belegger kan zijn spaargeld op de bank zetten of een obligatie kopen . Op een moment dat de rente op sparen daalt wordt elke obligatie aantrekkelijker. Dit zit namelijk zo. Sparen levert bijvoorbeeld 3% op. Een obligatie 4%. Op het moment dat de spaarrente naar 2% daalt, wordt de obligatie aantrekkelijk. De beleggers krijgt immers 2% meer rente dan sparen terwijl het eerst maar 1% was.
Omdat de vraag naar de obligatie toeneemt, kan deze lening boven de 100 noteren. De wet van vraag en aanbod. Vraag neemt toe, aanbod wordt kleiner. Dan stijgt de koers. Dit betekent dat het rendement op de obligatie minder wordt.
Je koopt deze lening bijvoorbeeld voor €105. Dat betekent dat deze lening voor €105 te verkrijgen is en wordt afgelost tegen €100. Er wordt dus meer uitgeleend dan straks wordt terug gekregen.
De jaarlijkse rente wordt gewoon betaald over €100. Stel de jaarlijkse rente is 5%. De belegger ontvangt dus elk jaar €5. Maar €5 van €105 is minder dan 5%. Dus doordat de jaarlijke rente gelijk blijft, daalt de werkelijk rente van de obligatie!
Het geld is immers goedkoper geworden want je krijgt minder er voor als je het uitleent. Dus als de rente daalt stijgt de koers van een obligatie. De richting van de koers van de obligatie is dus omgekeerd aan de richting van de rente.
Dit werkt ook de andere kant op als het geld duurder wordt, de koers van een obligatie zal dan dalen
Kredietwaardigheid
Op het moment dat een bedrijf of staat failliet gaat. Dan is de obligatiehouder zijn geld kwijt. Voor dat risico wordt gecompenseerd door de hoeveelheid van het jaarlijks te betalen rente. Een staat als Nederland kan heel goedkoop geld lenen. Het is namelijk met Zwitserland het enige land dat nog nooit failliet geweest is.
Maar een bedrijf betaald natuurlijk meer aan rente. Maar hoeveel? En hoe kunnen beleggers het rendement met het risico van de verschillende bedrijven met elkaar vergelijken? Daarvoor zijn kredietwaardigheidbureau`s zoals Standard & Poor’s.
Deze kredietwaardigheidbureau`s krijgen toegang tot de boeken van ondernemingen. De bedrijven laten dat toe omdat zonder een keuring ze helemaal geen geld meer kunnen lenen van beleggers.
Deze kredietwaardigheidbureau`s gegeven een onderneming een letter. Als het een A is dan is het bedrijf financieel in orde. Bij een letter B zit er een vlek aan de onderneming. Bij een C zijn de obligaties in vakterm junkbonds en als Standard & Poor’s een D geeft dan is de onderneming door het kredietwaardigheidbureau dood verklaard.
Tussen deze letters zitten ook nog allemaal tussen niveau`s voor de B is dat bijvoorbeeld BBB+, BBB, BB+, BB, BB-, B+, B en B-.
De rating worden constant aangepast door Standard & Poor’s. Een bedrijf komt er financieel beter voor te staan gedurende de looptijd van een obligatie. Dit betekent dat Standard & Poor’s de rating voor het bedrijf verhoogd. Het risico op de obligatie wordt dus minder. Daardoor zal de koers stijgen. En het werkelijke rentepercentage dat betaald wordt zal dalen.
Dit werkt natuurlijk ook anders om.
Samenvatting obligaties
De rente op de geldmarkt en de kredietwaardigheid van een bedrijf hebben dus invloed op de koers van een obligatie. Binnenkort kan je een artikel verwachten over hoe het effectieve rendement van een obligatie berekent kan worden. Dat is het rentepercentage dat de belegger maakt als het tot het einde van de looptijd in een obligatie blijft zitten en hij koopt hem voor een andere koers dan €100.
Na het volgende artikel moet al meer duidelijk worden waarom ik high yield obligaties gekocht heb. Daarna ga ik beginnen met uitleggen waarom juist Aalberts industries aantrekkelijk is in deze tijden.
Vragen over dit artikel of suggesties voor andere onderwerpen zijn meer dan welkom als reactie.
Karel Mercx, 16 oktober 2008